Groot Heerenveens Dictee

Bertus van Huizen is woensdagavond met slechts zes fouten winnaar geworden van het Groot Heerenveens Dictee. De tweede prijs ging naar Peter Bruinsma van de Bibliotheken Mar en Fean. Bij de teams streek het team communicatie van de gemeente Heerenveen met de hoogste eer.

In totaal waren 68 dicteetijgers present in de raadszaal van het gemeentehuis van Heerenveen. Burgemeester Tjeerd van der Zwan las het door oud-docent/columnist Rob Kerkhoven geschreven dictee voor.

De titel ‘Heerenveense historiën’ zorgde direct al voor de nodige hoofdbrekens: wel of geen punt erachter, historiën met één e of twee en waar moet het trema? En daar bleef het niet bij. Wat te denken van ‘goudenmedaillewinnaar’? Moet dat aaneen geschreven worden, gaat het om drie afzonderlijke woorden, moet er ergens een koppelteken, een liggend streepje, en zo ja, waar dan? Moet alzheimerpatiënt met hoofdletter of juist niet? En hoort ‘semiallochtonen’ aaneen of toch als ‘semi-allochtonen’? Bij zin zeven ging er een collectieve zucht door de zaal: Moet ‘aller tijden’ los van elkaar of juist aaneen? Hoe schrijf je ‘Cruijff’ eigenlijk? Is het ‘befaamdste’ of ‘befaamste’? Over die ‘goudenmedaillewinnaar’ hadden we het al. En o ja, is het ‘nek aan nek race’ of moeten er streepjes tussen? Hier helpt alleen ingrijpen van hogerhand, fluisterde iemand wanhopig.
Ga naar het dictee ..


De prijzen bestonden uit een glassculptuur en boekenbon voor de eerste prijswinnaar, een bibliotheekabonnement voor de tweede prijswinnaar en een bokaal en luxe pen voor het winnende team.
Feandichter Edwin de Groot trakteerde het publiek op enkele verrassende en inspirerende gedachten.

De organisatoren: SLAH (Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen), Heerenveense Courant en Bibliotheek Heerenveen beleefden een bijzonder geslaagde avond. Dit alles mede mogelijk gemaakt door de welwillendheid van de medewerkers van het gemeentehuis van Heerenveen, het beschikbaar stellen van de raadzaal en de goed verzorgde catering.

Naar Boekhandel Binnert Overdiep
Naar Heerenveense Courant
Naar Bibliotheken Heerenveen

Groot Heerenveens dictee 2017

 

Heerenveense historiën

1) Vorsend naar smeuïge traktaten inzake Heerenveens ontstaansgeschiedenis belandde ik op de website van Oud-Heerenveen. Ik stuitte er op de oprichtingsakte van de Veencompagnie.

2) “Daarmee heb ik nog geen A4’tje met een bere-interessant dictee van de A-status”, verzuchtte ik gestrest. “Het lijdt geen twijfel dat het leven dat ik leid nergens toe leidt”, smiespelde ik als een depressieve alzheimerpatiënt.

3) De heren Van Dekema, Foeyts en Van Cuyck creëerden voornoemde compagnie, las ik. Geen van drieën kwam overigens uit Zuidoost-Friesland. Van Cuyck en Foeyts waren zelfs allochtonen; nou ja, niet pur sang: semiallochtonen, inwoners met een migratieachtergrond.

4) Ook die kwalificatie is trouwens kwestieus, want het trio had wel degelijk Nederlandse roots: Dekema’s kribje stond in Baard, de beide anderen waren Utrechters; kortom, autochtone Nederlanders, ingezetenen van de Habsburgse Nederlanden.

5) De compagnieleden kochten woeste te vervenen, veelal onontgonnen gronden in diverse Schoterlandse, vaak geïnundeerde grietenijen, maar ook in Opster- en Haskerlandse dreven.

6) Pas in de zeventiende eeuw dijde Heerenveen uit tot een dorp van enkele honderden inwoners. Dat aantal fluctueerde nogal, omdat er honderden seizoensgebonden turfgravers uit Groningen, Drenthe en Overijssel naar deze contreien kwamen.

7) Hoogstwaarschijnlijk is voetbalvirtuoos Abe Lenstra de bekendste inwoner aller tijden, zoals Johan Cruijff wereldwijd geen introductie behoeft. Alhoewel, Abe de befaamdste? Schaatscoryfee en meervoudig goudenmedaillewinnaar Sven Kramer is bezig met een nek-aan-nekrace.

8) En hoe zit het met oud-minister van Financiën annex ex-voorzitter van de Europese Centrale Bank Duisenberg? Moeten we lobbyen voor Van Kleffens, minister van Buitenlandse Zaken in het oorlogskabinet-Gerbrandy? Hoe dan ook, de drie compagniepioniers timmerden ontegenzeggelijk als eersten aan de Heerenveense weg.

© Heerenveen, september 2017 Rob Kerkhoven

Speciaal voor deze gelegenheid door de dichter Edwin de Groot geschreven gedicht, 2017

Daar zit u uitgeschreven blikken van medeleven
naar links en rechts verbazing opluchting
of wanhoop slechts

is het gevreesde cisterciënzerklooster bezocht
of het vermaledijde hans-en-grietjehuis
met waar moesten ook alweer die akelige streepjes

heeft u de klinkerbotsing aan zien komen, nee?
het kapje van de maîtresse toch niet vergeten
de accenten in de crème brûlée of

ging het goed heeft u zich te druk gemaakt
ben u voor niets bezocht in uw dromen door gedweeë geisha’s
met potten bezwerende thee van guichelheil als panacee

zijn uw nachten halfslaap ijdel en voor niets verstoord
door een als een tompouce etende beëlzebub met hitlersnor
vermomde androgyne antiquair met aspergersyndroom

of kende u ongekende rust na fiks te hebben getai-chied
geen enkele vrees dat u tekortschiet
als een toppredator met spellingsgeweten hoog

boven het veld kloekmoedig en vigilant
met helicopterview op iedere voetangel
anticipeert vol fiducie maar nooit pedant

u weet het nu en niets kan nog gedaan
geen trema hoofdletter d of t zal de jury ontgaan
u zult moeten verbeiden

het zou wat zijn
uw liefdevolle passie
voor de wereld buiten deze muren
waar onheilsprofeten vol zuren

vasthoudend en verbeten
op moskeeën spandoeken en kloostermuren
als hardnekkige ongetijden stelselmatig
een -l uit spellingsgeweten laten glijden.

(foto archief Heerenveense Courant)

20 september 2017, In de raadzaal van de gemeente Heerenveen leest Edwin de Groot zijn gedicht voor

Het dictee van 2015

Loflied op Heerenveen

Als je in de Randstad naar de vermoede grootte van Heerenveen informeert, krijg je groteske antwoorden: ten minste 80.000 ingezetenen, het voetbalstadion heeft een capaciteit van 40.000 staan- en zitplaatsen, en heus, er is een universiteit met wel vijf faculteiten.

De kosmopolitische inwoners van de metropool wat verderop weten wel beter. Wij, hier in Zuidoost-Friesland trouwens ook: de Koemarkt is een minifeestlocatie, onze gemeenteraad is middelgroot, het college van B en W telt slechts vijf leden.

Onze dorpsdichter meldde het al bij zijn installatie: er circuleert geen loflied op Heerenveen. In archieven snuffelend speurde hij vergeefs naar scabreuze rijmelarijen of gewijde hymnes. We moeten het doen met de prozaïsche gemeentegids, concludeerde de dorpspoëet.

Over notabelen gesproken: via achterkamertjespolitiekachtig gekonkel en vleiende voicemailberichten smeekte men mij om een tipje van de dicteesluier op te lichten.

Ik werd ge-e-maild, ge-sms’t en via speciaal gelabelde hashtags bestookt met twitterlawines. Enkele chique lady’s met roodfluwelen hoedjes stuurden zelfs een exquis flesje bordeaux met excellente parmaham.

Sommigen offreerden exorbitante somma om mijn Zwitserse bankrekening te upgraden. Ik luisterde beleefd, maar weigerde nochtans gedecideerd. “Doneer uw giften liever aan nooddruftige FIFA-bobo’s. Die behoeven eerdaags exclusieve rechtsbijstand”, adviseerde ik met ironisch dedain.

De meesten van u speelden het concours tot dusver goudeerlijk. Bravo! Of is uw zelfrespect intussen compleet verdwenen? Ach, sommige woorden waren ook
multi-interpretabel, andere quasifilosofisch en enkele ronduit abracadabra, verzucht u wellicht.

Mogelijk kunt u straks apetrots bogen op een olympisch resultaat. Hoe het ook zij, de finish is nabij. Ga niet zitten treuren! Reciteer een ode aan ‘Heerenveen, ’n gouden plak’!


© Heerenveen, september 2015
Rob Kerkhoven 

Speciaal voor deze gelegenheid door de dichter Harry de Jong geschreven gedicht

Groot Heerenveens Dictee 2015

Je eigen taal spreken
Dat kan iedereen
Maar hem foutloos schrijven
Dat is meestal een probleem

Gelukkig zijn voor dit
Groot Heerenveens Dictee
Alleen de Sterken der Taal bijeen

Om met goed geslepen potloden
De strijd aan te gaan
Met slim geconstrueerde zinnen
Waarin elk woord zomaar een
Gemene valkuil kan zijn

Het wordt een titanenstrijd
Om door een mijnenveld van sluwe
woorden zonder fouten
De verlossende eindzin te halen

Maar de beloning is de moeite waard
Want er bestaat geen grotere eer
Dan het maken van een dictee
Zonder een enkele fout

Ik zeg dan ook altijd
Spreken is Zilver
Schrijven is Goud.