Feandichter Edwin de Groot

Feandichter Edwin de Groot

(Zie ook op de website Gemeente Heerenveen...)

Optreden Edwin de Groot op het Oranjewoud Festval juni 2017

Twee gedichten speciaal geschreven ter gelegenheid van het Oranjewoud Festival

Hûzen bylâns dêr’t keunstners toevje

ateliers wurde se himelsk neamd
mei oerdiedige finsters op it noarden
ljocht of dimmen júst bedaard beskûle en ôfgelegen

yn werklikheid bin' it ierdske flechtheuvels
foar licht flewielen folterders
se ferliede dy nei binnen kom

deryn lit’ se dy
gnize laitsje miskien wol
losbrekke narje nitelje naaie op

ferwûnderje mar leaver noch ferwûnje
helje dy iepen lûke de bonken
út dyn fleis

lit' dy
bergen beklimme
elke bocht in nij útsjoch

dreamdal of bergmar of rikjende skoarstiennen
in grûnwûn mei brúne koarsten koal
lûke dy út it sadel wei

en

ienkear kundich filearre meist
- it bin' sêfte beulen -
nei hûs

lit’ sy dy

hielje
Langs huizen waar kunstenaars toeven

ateliers heten ze hemels
met overdadige vensters op het noorden
licht of juist gedimd gedeisd beschut en afgelegen

in werkelijkheid zijn het aardse vluchtheuvels
voor licht fluwelen folteraars
ze verleiden je binnen kom

binnen laten ze je
grinniken lachen misschien wel
ontketenen maken boos lokken uit

verwonderen maar liever nog verwonden
halen ze je open trekken de botten
uit je vlees

laten je
bergen beklimmen
elke bocht een nieuw uitzicht

droomdal of bergmeer of rokende schoorstenen
een grondwond met bruine korsten kool
uit het zadel trekken ze je

en

eenmaal kundig gefileerd mag je
- het zijn zachte beulen -
naar huis

laten ze je

helen

In lichtsjes kniezend gefal fan tuskenromte

Op in goede dei bestive boppe fersûpt lân
in weach de skomkop feroare yn sân
mei de jierren beammen blommen en stiloan
koenen wolven fûgels komme

klontere in grutte fisk ta in bist dat byderhante
roazen en fioelen plante yn hege kassen
gûsto panasj en pipers sa skerp as flym
yn rigen rjochtopsteand en sleepjend rym

de beammen krigen tûken fan sellosnaren
foar yn de kapellen fanút fiere lannen
muzikanten trommels en gitaren

der rinne froulju mei tassen fan strûpte krokodillen
manlju mei gewykst krolde snorren
op 'e holle tûke brillen sjoch dêr

in foks seidest sjoch dêr by de râne fan 'e bosk
ik seach noch krekt it puntsje fan syn sturt
en hoe ’t dy yn 'e strúken fertinne

út it sicht út ús libben wei en
rûn der samar ûnferwachte
in soarte fan skuor trochhinne

Een licht kneuzend geval van tussenruimte

Op een goede dag stolde boven verdronken land
een golf de schuimkop werd zand
met de jaren bloemen bomen en stilaan
konden wolven vogels komen

klonterde een grote vis tot een dier dat bijdehand
rozen en violen heeft geplant in hoge kassen
gusto panache en pepers zo scherp als flijm
in rijen rechtopstaand en slepend rijm

de bomen kregen takken van cellosnaren
voor in de kapellen vanuit verre landen
muzikanten trommels en gitaren

er lopen vrouwen met tassen van gevilde krokodillen
mannen met gewiekst gekrulde snorren
op het hoofd uitgekookte brillen kijk daar

een vos zei je kijk daar bij de bosrand
ik zag nog net het puntje van zijn staart
en hoe die in het struweel verdween

uit het zicht uit ons leven en
liep er zomaar onverwacht
iets van een scheur doorheen
 

Naar aanleiding van de voorgenomen vestiging van een Van der Valk:
Kop Heerenveense Courant: Zorgen over van der Valk (maart 2017)

Daar torent een valk
(weerstandsmanagement; een model)

Google de glazen brug maar eens
ja, die daar in China waar alles kan
300 meter niets tussen bomen glas
en daarboven dan de man

naarmate hij langer staat
stolt er minder bloed lekt er minder zweet
- hij kijkt zelfs even kort naar benee -
en dat is wat de grote vogel weet
men door lang genoeg bidden het onraad vergeet

vervaagt stilaan de code rood verlaten
enkelen alweer de zwerm op zoek naar brood
en dan gebeurt wat er gebeuren moet
dat is wat de grote vogel doet

 


Gedichten geschreven en voorgedragen op 21 januari 2017 in Museum Belvédère
ter gelegenheid van de uitgave van de historische roman:


Mijn Elfhuizentocht door Rob Kerhoven

Hoe de dichter

Je ziet het frequent in films
hoe de weggedoken tegenstrever zichzelf verraadt
met een uit het struweel hoorbare klik van de veiligheidspal
zo zal de dichter woorden als hazen en vogels uit het riet jagen
met het krassen van zijn kroontjespen een drijver
tegelijk een jager op taal

wat hij schiet hij weet het niet een kat
op de waterton lekker in de zon of een gat in de heg
met een wereld daarachter of iets wat zijn landschap binnen is geslopen
maar is het wel jacht wel jagen is het niet meer het scheuren van papier
en afwachten waar de vleug van het vel als richtsnoer
voor de scheur hem doet belanden

of neemt hij gekreukt papier
waarvan hij weet dat het halsstarrig is sterker
steviger dan gladgestreken zo van de rol en zich niet makkelijk laat winnen
scherp en sterk van snavel wil hij zijn en tegelijk welwillend snorhaartrillend
mild hopend op een wenk vanachter een gordijn
kom binnen in dit huis

 

Waar je op bedacht moet zijn bij het losgooien van je heem

de kleuren van boven je huis vangen op het doek
de wolkenstraten geklonterd in dik wit plakkaat
kun je kijken maar roerloos er is niets
dat waait of lauw langs je benen strijkt

de geur van het ochtendgras vangen in een kruik
en om weer te ruiken even de kurk eraf
een snufje en kort is het er
heugenis tot het weer verdampt

een Brit in Amerika voelde zijn land te ver weg
verzamelde vol hoop alle vogels uit Shakespeare's boeken
en bracht ze onder in hokken en kooien:
de droeve klanken boden hem evenwel geen thuis

haar onuitgesproken tot straks wacht trouw
als een zwaan achter de voordeur haar vertrouwde tred
kan ik mij herinneren maar niet grenzeloos
hoe ze ruikt evenmin
het is zaak nabijgelegen te blijven


 

 

Gedichten ter gelegenheid van de SLAH - seizoensopening 2016 - 2017



Er zit ui in buiten geluid en thuis

ik ving de toon van een hommel
met mijn handen
makkelijk denk je nee nee
de hommel bleef ik af

enkel zijn stem
tussen mijn palmen
hardnekkig klaar om via de kieren
van mijn gekromde vingers weg te lekken

waarheen dan zou ik niet weten
terug naar de hommel lijkt onwaarschijnlijk
vindt ´m maar eens terug en bovendien
heeft hij genoeg voor een heel leven

ik niet dit is wat ik heb
leg mijn oor erop als een voet op de hondenriem
laat het niet glippen en
loods het in een pot met met droog geel gras

een beetje mengen nog met het ratelen van cicaden
en de kalme zang van dorre opengevouwen grond
dat trekt vocht aan
en dan niet weten wat ik hoor

Reizigers zijn altijd vluchtelingen
Daphne du Maurier


Dwaalgast

Ik keek er bijkans achteloos overheen
het kalme wiegen van een pluim gebroken wit
te midden van spochtig gevallen blad

aan de veer – het bleek een veer – zat een sneeuwuil vast
een vreemdeling die verdwaald is zeker
ongelukkig in zijn vlucht

maar hier midden op het pad is geen veilige plek

onder duizend abelenogen
wroet ik een zompige kuil
dat komt het dichtst bij thuisbrengen

Afsluiting politieke jaar 2015-2016, gemeenteraad Heerenveen

Op 11 juli sloot de gemeenteraad van Heerenveen het politieke jaar 2015/2016 af met een laatste raadsvergadering. Na de raadsvergadering was er ter afsluiting een nazit in de lounge van het gemeentehuis. Bij deze afsluiting heeft Feandichter Edwin de Groot op zijn eigenwijze een beschouwing over de politek in dichtvorm voor gedragen

Zie, Ik sta aan de deur en Ik klop.
Indien iemand naar mijn stem
hoort en de deur opent,
Ik zal bij hem binnenkomen
en maaltijd met hem houden
en hij met Mij. 

Openbaringen 3:20

Hy komt, hy hjit fan Domela

It is fan brún en út ‘en blauwens skinend
hoe’t de stoarm oer de states fan de hearen hinne
op ‘e spitketen oanroljen komt
en kâld oan fee en folk hâldt

de atmosfear him sjen lit as de see
de mar as in roetnachte floed
it klynlân de earms om ‘e hals slacht of wie it in thúsfront
dat in lang fermiste seeman begroetet
en dan dy wyn dy wyn dy’t sa skerp as reid
de skeamele hutten ûnder de roede trochgean lit
sliten boesgroenen minachtet en yn ´e bonken krûpt
fan snotbongeljend hoastjend bernetal

∞ grypstehealstoer feanwurk en winterdeis takken bine
de wrotter docht wat hy docht hopet al net mear
op de ien of oare god dy’t op ‘e doar kloppet
sûnder gejeuzel oer erfsûnde of it nut fan lijen
mar gewoan mei koalen molke en jirpels

hy heart gjin hear foar de doar
of it moat oan ‘e ein fan ‘e wike wêze en de skulden ynbard
troch de man fan de boeken want dat is wat hy docht
garje en boeke foar de hear fan de winkels it fean
en it smûke hûs (no crack in that door, mind you)

dy´t ek gewoan docht wat hy docht
en mocht fan krekt no dyjinge dy ’t fersommet
en klopje op ‘e doar mar it sjongt al:
Us Ferlosser komt
net in hear dy’t dat keart









De politiek gaat even met vakantie. Verdiend. De meesten van ons in dit land gaan op vakantie. wij hebben gelukkig dat geluk, die keuze, de vrijheid. Niet iedereen had en heeft die luxe. Ik hoef u de actualiteit van grote tegenstellingen niet te vertellen, de aanvallen op andere levenswijzen, op ander gedachtengoed, de aanvallen op vrijheid, grote aantallen mensen die op de vlucht zijn om wat zij denken, voelen, huis en haard verlaten omwille van hun veiligheid en die van hun kinderen, omwille van simpelweg geluk.
Wie zoekt dat nou niet; geluk.
Nog niet zo heel lang geleden waren onderdak, voedsel en veiligheid in en om Heerenveen ook geen zekerheidjes. Er zat tussen arm en rijk een enorme kloof. Ik neem u mee terug naar het laatste kwart van de 19e eeuw en het begin van de 20ste. Rondom Heerenveen was er grote bedrijvigheid in de turfwinning. Op de website van het Damshûs in Nijbeets staat voortreffelijk verwoord hoe het er aan toe ging en hoe het er voor de veenarbeiders uitzag, slechte huisveting, geen gezondheidszorg, gedwongen nering en dat dat niet zonder gevolgen kon blijven: (...) Hun  erbarmelijke werk-, woon- en leefomstandig-heden waren de voedingsbodem voor een felle sociale strijd.(...)
Er is door de strijd gelukkig veel veranderd, veel verbeterd, al is het bijzonder dat diegenen die het meest verdiend hebben in die tijd en het minst geleden hebben, straten naar hen vernoemd hebben gekregen, sterker nog, één van hen is de naamgever van ons gemeentehuis. Het is maar hoe je de geschiedenis waardeert. Terugkijkend en direkt vooruitziend: er is nog steeds sprake van ongelijkheid in ons mooie land, in onze provincie, in onze gemeente en mijn wens is dat u daar als vertegenwoordigers van de burgers altijd oog voor blijft houden. We hebben te maken met vluchtelingen, met burgers die zorg nodig hebben. U laat zien in uw acties dat er aandacht voor is en mijn wens is dat dat zo blijft. Want het negeren van problemen heeft er nog nooit voor gezorgd dat deze verdwijnen.

 

Onthulling van het Poëzijpaad Oranjewâld

Ter gelegenheid van de onthulling van het Poëzijpaad Oranjewâld op vrijdag 10 juni 2016 schreef onze Feandichter Edwin de Groot onderstaand gedicht. Dit gedicht werd door hem bij de onthulling voorgedragen

Flinterslacheffekt

it is net ûnbesteanber
dat de wjukslach fan in pauflinter
earne oars op ‘e wrâld in orkaan teweibringt
sla de boeken der mar op nei

de flinterslaggen lâns dit paad griffe
ynmitsele yn gerêst granyt
wolle frij baan ketsjeromte loslitten

bliuw eefkes stean lês

yn stilte mar dêrnei
rin net fuort
bliuw noch en sprek sprek no

lûd klink dyn kiel

haw gjin noed sjoch net om dy hinne
de fûgels fleane wol
en de reëen bin´ ek wol slimmer wend

skamje dy net

en faaks
as de wurden stowe
earne oars in stoarm opstekt

en oars mar net

wiest dochs mar eefkes
mei dysels op ´e kletter
in frije kuier bûten wênste paden

foar in hoartsje ûnder wetter
Vlinderslageffect

het is niet onbestaanbaar
dat de vleugelslag van een dagpauwoog
elders op de wereld een orkaan veroorzaakt
sla de boeken er maar op na

de vlinderslagen langs dit pad gegrift
ingemetseld in gerust graniet
willen vrij baan vrij spel losgelaten

blijf even staan lees

in stilte maar daarna
loop niet weg
blijf nog en spreek spreek nu

luid klink je keel

wees niet bang kijk niet om je heen
de vogels vliegen wel
en de reëen zijn ook wel erger gewend

schaam je niet

en misschien
als de woorden stuiven
elders vlekkeloos een storm opsteekt

en anders maar niet

heb je toch maar even
grenzenloos met jezelf gesproken
een vrije wandeling buiten gebaande paden

voor even ondergedoken


Gedicht geschreven ter gelegenheid van de 4 mei 2016 herdenking


Op 4 mei herdenken wij. Was dat eerst enkel voor de slachtoffers van WOII; gelukkig (of jammer omdat het nodig is) is de 4 meiherdenking door de jaren heen breder getrokken en worden nu alle slachtoffers van conflicten herdacht. Op grotere schaal, zoals op de Dam en op de Waalsdorpervlakte en kleinere zoals bij ons in Heerenveen en de omliggende dorpen. Maar je bent er niet met zo’n dag, zo’n moment. Veel slachtoffers staan op voet van oorlog met hun verleden, lijden elke dag in stilte, zijn geblokkeerd, kunnen er niet over praten, soms door het immense verdriet, soms door schaamte of wie zal het zeggen. Terwijl wij machteloos zijn of het niet eens weten. Het is belangrijk dat 4 mei blijft bestaan, dat we ook in Heerenveen, in stilte laten zien dat we aan ze denken. Maar nog belangrijker is het dat de mensen die lijden moeten weten dat het openen van een raam bevrijdend kan werken. Dat het voor hun omgeving een uitnodiging kan zijn om naar binnen te klimmen. Want achteraf zeggen: Och, hadden we maar…..


Under it oerflak‘45  

it hat út noch yn net raast
noch bile spoeke tjirge
it siet der inkeld mar en wy wisten derfan
dienen der evensagoed it swijen ta

skynber lei it him net swier op it hert
breanochteren siet er
as in geduldich fiskerman
fêst fan wil en deugdlik útleade

pas op it stuit dat syn stoel leech foel
die it bliken dat der dochs wat lekkaazje west hat
– 80% fan it brein is wetter –
suntsjes by de stoelpoaten del

ûnder de sitting
– dêr ha´ wy ek nea sjoen –
stikem yn puoltsje foarme
stil wetter

wy ha´ der weevjend reid en
sjongers by betocht spektakulêr
moaie bloedreade glêzewaskers ûntelbere
reedriderkes en op wûnderlike wize driuwende skriuwerkes  


Onder het oppervlak ‘45

het heeft niet geschreeuwd noch
is het tekeergegaan of uitgevaren
het zat er enkel en wij wisten ervan
deden er evenzeer het zwijgen toe

ogenschijnlijk viel het hem niet zwaar
onbewogen zat hij
als een geduldig visserman
vastbesloten en deugdelijk uitgelood

pas toen zijn stoel leeg viel
bleek het evenwel steels gelekt te hebben
– 80% van de hersenen is water –
geruisloos langs de stoelpoten  

onder de zitting
– daar hebben we ook nooit gekeken –
tersluiks een poeltje gevormd 
stil water  

we hebben er wuivend riet en
zangers bij bedacht adembenemend
mooie bloedrode libellen ontelbare schaatsenrijdertjes
en op wonderlijke wijze drijvende schrijvertjes

 

 

Fedde Schurer in het centrum van Heerenveen


Lees hierover in de Heerenveense Courant..

En de holle man bepaalt

ontspannen gerinkel van glas
lepeltjes tingelen op het terras
in schuim met kunstig gegoten harten
de serveersters innemend

zo minzaam als de platte bronzen man
bijna struikelend over de stoelen
- hier zo misplaatst -
beroofd van elk ruimtelijk verband

hij blijft vredig desalniettemin
ik wachtsje him doch,
swijend, in biidzjende wolk

er is een man hij houdt de wet
hij zegt ik weet weinig van kunst
dit is toch een mooie plek

laat hem staan tussen de mensen
hoogte breedte diepte
ik hoef ze niet te zien

uit wiens hart stroomden de woorden
Nou draecht my de wyn
Ta de loftromten yn

Edwin de Groot, juni 2017
 

 

 

Groot Heerenveens dictee 2017

Speciaal voor deze gelegenheid door de dichter Edwin de Groot geschreven gedicht

Daar zit u uitgeschreven blikken van medeleven
naar links en rechts verbazing opluchting
of wanhoop slechts

is het gevreesde cisterciënzerklooster bezocht
of het vermaledijde hans-en-grietjehuis
met waar moesten ook alweer die akelige streepjes

heeft u de klinkerbotsing aan zien komen, nee?
het kapje van de maîtresse toch niet vergeten
de accenten in de crème brûlée of

ging het goed heeft u zich te druk gemaakt
ben u voor niets bezocht in uw dromen door gedweeë geisha’s
met potten bezwerende thee van guichelheil als panacee

zijn uw nachten halfslaap ijdel en voor niets verstoord
door een als een tompouce etende beëlzebub met hitlersnor
vermomde androgyne antiquair met aspergersyndroom

of kende u ongekende rust na fiks te hebben getai-chied
geen enkele vrees dat u tekortschiet
als een toppredator met spellingsgeweten hoog

boven het veld kloekmoedig en vigilant
met helicopterview op iedere voetangel
anticipeert vol fiducie maar nooit pedant

u weet het nu en niets kan nog gedaan
geen trema hoofdletter d of t zal de jury ontgaan
u zult moeten verbeiden

het zou wat zijn
uw liefdevolle passie
voor de wereld buiten deze muren
waar onheilsprofeten vol zuren

vasthoudend en verbeten
op moskeeën spandoeken en kloostermuren
als hardnekkige ongetijden stelselmatig
een -l uit spellingsgeweten laten glijden.